Καταστροφές από βροχοπτώσεις, στον αρχαιολογικό χώρο του Δίον, στην Π.Ε. Πιερίας

Κοινοβουλευτική παρέμβαση του ΚΚΕ για την αποκατάσταση και συντήρηση αρχαιοτήτων, που υπέστησαν καταστροφές από βροχοπτώσεις, στον αρχαιολογικό χώρο του Δίον, στην Π.Ε. Πιερίας

ΕΡΩΤΗΣΗ

Προς την Υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού

Θέμα: Αποκατάσταση και συντήρηση αρχαιοτήτων, που υπέστησαν καταστροφές από βροχοπτώσεις, στον αρχαιολογικό χώρο του Δίον, στην Π.Ε. Πιερίας.

Οι σφοδρές βροχοπτώσεις, του κύματος κακοκαιρίας «Ευρυδίκη», 15/11 έως 17/11/2017, στην Π.Ε. Πιερίας ανέδειξαν την χρόνια ολιγωρία των αρχών για την πρόληψη καταστροφών από έντονα καιρικά φαινόμενα και τις τεράστιες ελλείψεις σε αντιπλημμυρική οργάνωση και προστασία των περιοχών που επλήγησαν. Θέμα που ανέδειξε το ΚΚΕ και με σχετική Ερώτηση του στη Βουλή (1659/30.11.2017).

Τα προβλήματα που δημιουργήθηκαν ειδικότερα στον Αρχαιολογικό Χώρο του Δίου επικεντρώθηκαν στο βόρειο και ανατολικό τμήμα του απ’ όπου διέρχονται το ρέμα «Ουρλιάς» και ο ποταμός «Βαφύρας».

Να σημειωθεί πως το ρέμα «Ουρλιάς» βρίσκεται σε επαφή με το Βόρειο Τείχος της πόλης.

Η στάθμη της κοίτης είχε ανέλθει σε ύψος τριών περίπου μέτρων από τα φερτά υλικά (κροκάλες και χαλίκια) με αποτέλεσμα να καλυφθεί το μεγαλύτερο μέρος του Βόρειου Τείχους αλλά και να καταστραφεί μέρος της μεταλλικής περίφραξης του χώρου. Στη Βόρειο Ανατολική γωνία του Αρχαιολογικού χώρου όπου ουσιαστικά δημιουργείται ορθή γωνία και συγκλίνουν τα δύο ρέματα παρασύρθηκε η μεταλλική περίφραξη και μέρος της βοηθητικής πρόσβασης στον χώρο.

Ενώ τα μεγαλύτερα προβλήματα εντοπίστηκαν στην περιοχή των ιερών Διός Υψίστου και Ίσιδος από όπου διέρχεται ο ποταμός «Βαφύρας». Συγκεκριμένα κατέρρευσε η μεταλλική γέφυρα η οποία συνδέει τα δύο ιερά, καθώς και η μικρή μεταλλική γέφυρα που συνδέει το ιερό της Ίσιδος με την Αρχαία Πόλη, ενώ στα δύο Ιερά είχε γίνει μεγάλη απόθεση ιλύος και φερτών υλικών. Επίσης προβλήματα εντοπίστηκαν και στα πρανή του ποταμού «Βαφύρα».

Στο δε αρχαιολογικό Μουσείο του Δίου είχε παρατηρηθεί μικρή εισροή υδάτων στο σημείο ένωσης του παλαιού με του νέου κτηρίου λόγω παλαιότητας της κεραμοσκεπής, καθώς και στο χώρο των αποθηκών.

Με δεδομένο ότι:

1) Στην απάντηση του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού (84/10.1.2018),  αναφέρεται ότι: «Για την καταγραφή και την αντιμετώπιση των προβλημάτων πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες αυτοψίες.»

2) Έχει παρέλθει διάστημα πέντε μηνών από τις καταστροφές,

ΕΡΩΤΑΤΑΙ η κα Υπουργός:

1) Σε ποιο στάδιο βρίσκονται οι εργασίες αποκατάστασης; 

2) Σε ποιες περαιτέρω ενέργειες θα προβεί η κυβέρνηση, για να πραγματοποιηθούν και να ολοκληρωθούν όλες οι αναγκαίες εργασίες αποκατάστασης και συντήρησης όλων των αρχαιοτήτων καθώς και των υποδομών που υπέστησαν καταστροφές στον αρχαιολογικό χώρο του Δίον;

Οι βουλευτές 

Σάκης Βαρδαλής

Γιάννης Δελής

Κοινοβουλευτικό Τμήμα KKE-Κ.Ο. Κ. Μακεδονίας μέσω gmail.com 

Αιγαίο: To 2017 π.Χ. μιλούσαν Ελληνικά. Πρέπει ν' αλλάξει κάτι στην Ιστορία μας, στα βιβλία μας, στα σχολεία μας;

άρθρο του Νίκου ΚΥΤΟΠΟΥΛΟΥ
 ΚΥΡΙΑΚΑΤΙΚΟΣ  ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗΣ Κυριακή 5 Σεπτέμβρη 2004  

ΟΙ ΙΝΔΟΕΥΡΩΠΑΙΟΙ

Τι πρέπει ν' αλλάξει στην Ιστορία μας, στα βιβλία μας, στα σχολεία μας;

Γ' Μέρος

(τελευταίο)

Η μία όψη του περίφημου Δίσκου της Φαιστού. Το αρχαιότερο δείγμα έντυπου κειμένου

Στο προηγούμενο σημείωμα το θέμα μας ήταν: Αν επιβεβαιωθεί οριστικά ότι στο χώρο του Αιγαίου οι άνθρωποι μιλούσαν, το 2700 π.Χ. ελληνικά, τότε πρέπει ν' αλλάξει η Ιστορία τόσο της γραφής, όσο και της Ελλάδας. Και τονίστηκε ότι αυτό έχει επιβεβαιωθεί. Γιατί αποκρυπτογραφήθηκε η γραμμική γραφή Α΄. Γιατί κυκλοφορεί κιόλας βιβλίο με τον τίτλο «Ο Δίσκος της Φαιστού έλυσε τη σιωπή του».

Αλλά έλυσε πραγματικά τη σιωπή του; Πείθει η αποκρυπτογράφηση αυτή; Αλλο, βέβαια, να το λες και άλλο να το αποδείξεις. Πιστεύουμε ότι ο κ. Γιώργος Πολύμερος, ο συγγραφέας αυτού του βιβλίου, το αποδείχνει.

Από την εποχή που ο Αγγλος Μίκαελ Βέντρις αποκρυπτογράφησε τη γραμμική γραφή Β΄, από το 1952, μια ολόκληρη στρατιά από επώνυμους κι ανώνυμους ερευνητές καταπιάστηκε με την αποκρυπτογράφηση της γραμμικής γραφής Α΄. Και φυσικά, του Δίσκου της Φαιστού, που αποτελεί κλασικό δείγμα ιερογλυφικής γραφής, που θεωρείται από πολλούς μητέρα της γραμμικής Α΄. Από τότε μεσολάβησαν πενήντα δύο χρόνια. Σ' αυτά τα χρόνια έγιναν πολλά βήματα για τη λύση του αινίγματος. Οταν μπήκε στον ευγενή αυτόν αγώνα ο κ. Γ. Πολύμερος ήταν πια πεποίθηση ότι και η ιερογλυφική γραφή, όπως και η γραμμική γραφή Α΄, αποτελείται από συλλαβογράμματα. Οτι τα περισσότερα απ' αυτά είχαν καθορισμένη φωνητική αξία. Οτι μια από τις δυσκολίες στην ανάγνωση της γραμμικής τόσο της Β΄, όσο και της Α΄ γραφής ήταν ότι δε χώριζαν μεταξύ τους οι λέξεις. Λέξεις και φράσεις ήταν κατά παράταξη αδιαίρετη. Και το έργο του χωρισμού σε λογικές ενότητες αποτελούσε την πρώτη δοκιμασία του ερευνητή. Εκεί κατ' αρχήν δοκιμάζονται οι πρώτες ικανότητές του: Η ευστροφία, η διορατικότητα και η άριστη γνώση της αρχαιοελληνικής γλώσσας με όλες τις διαλέκτους της.

Για τις επιτυχίες και τις δυσκολίες του ίδιου και των συναδέλφων του, μας εξομολογείται ο συγγραφέας στην προμετωπίδα του βιβλίου του: «Περπάτησα σ' έναν δρόμο τον οποίο άνοιξαν άλλοι. Απλώς σε μένα έτυχε η τιμή να κάνω το τελευταίο βήμα. Η μεγάλη τιμή πρέπει ν' αποδοθεί στους Εβανς, Βέντρις και Τσάντγουικ όσο και στους κατόχους λιγότερο ηχηρών ονομάτων και άλλους ερευνητές».

Η άλλη όψη του περίφημου Δίσκου της Φαιστού. Το αρχαιότερο δείγμα έντυπου κειμένου

Ο Δίσκος της Φαιστού από άποψη γραφής δεν είχε κανένα ψεγάδι. Ηταν και είναι, βέβαια, πρότυπο κειμένου. Ευανάγνωστα συλλαβογράμματα, χωρισμένα σε φράσεις ή λέξεις με μια γραμμούλα. Ελάχιστα ιερογλυφικά με άγνωστη φωνητική αξία. Ωστόσο, ενώ στην ανάγνωση των μικρών επιγραφών έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος, ο Δίσκος της Φαιστού παρέμενε γρίφος απρόσιτος. Αίνιγμα αξεδιάλυτο. Οσοι επιχείρησαν την αποκρυπτογράφησή του, αποτύχανε.

Ξανάρθε φορτικότερος ο Ινδοευρωπαϊκός μύθος ότι η γραμμική Α' κι ο Δίσκος εκφράζουν άλλη γλώσσα, άλλου λαού άγνωστης προέλευσης. Γι' αυτό το λόγο όσοι ασχολούνται με την αποκρυπτογράφηση κύριο μέλημά τους είχαν να εξακριβώσουν σε ποια γλώσσα είναι γραμμένος. Ετσι, λοιπόν, η όλη υπόθεση συνδέθηκε αυτόματα με την υπόσταση του Ινδοευρωπαϊκού μύθου: Αν αποδειχνόταν η γραμμική Α΄ ελληνική, τότε οι Ελληνες δεν ήρθαν απέξω. Αν όχι, τότε μπορεί και να ήρθαν από κάποια Ουκρανία! Αυτό εκφράζεται επιγραμματικά από τον μεγάλο Γάλλο γλωσσολόγο Ζορζ Ζεάν.

Την απάντηση την έδωσε, τελικά, ο Γιώργος Πολύμερος, ο γλωσσολόγος, που για να ζήσει επαγγέλλεται τον λογιστή, στη Λαμία. Αυτός ανακάλυψε, όπως μας λέει, το «Μίτο της Αριάδνης» στο λαβύρινθο της σπειρωτής γραφής του Δίσκου της Φαιστού. Υστερα από πολύμοχθες και βασανιστικές μελέτες, δοκιμές, συγκρίσεις και συνδυασμούς έφτασε μια μέρα στην ιδέα να διαβάσει τα συλλαβογράμματα με αντίστροφη φορά από την καθιερωμένη: Οχι από την περιφέρεια προς το κέντρο, αλλά από το κέντρο προς την περιφέρεια. Στο βιβλίο του εξηγεί το πώς και το γιατί. Και πείθει.

Μια σύγκριση, όμως, θα πείσει περισσότερο. Από τους ερευνητές πολλοί, κατά καιρούς, πίστεψαν ότι έλυσαν το αίνιγμα. Κι έγραψαν βιβλία. Παίρνουμε στην τύχη για σύγκριση το βιβλίο της κ. Εφης Πολυγιαννάκη με τον τίτλο: «Ο Δίσκος της Φαιστού μιλάει ελληνικά» και το βιβλίο του κ. Γ. Πολύμερου: «Ο Δίσκος της Φαιστού έλυσε τη σιωπή του». Το κοινό τους γνώρισμα: Και οι δύο χρησιμοποιούν τα ίδια συλλαβογράμματα με τις ίδιες φωνητικές αξίες, με τα ίδια μέτρα και σταθμά. Η διαφορά τους: Η πρώτη επιχειρεί να διαβάσει σύμφωνα με την «πεπατημένη» από την περιφέρεια προς το κέντρο. Ενώ, ο δεύτερος, αντίθετα, από το κέντρο προς την περιφέρεια.

Τα αποτελέσματα. Ας κρίνει ο αναγνώστης. Παραθέτουμε από τα δύο βιβλία τα κείμενα της Α΄ πλευράς του Δίσκου. Πρώτα της κ. Πολυγιαννάκη:

«Ακουε Αρπυια περαιά τε `Αιδι θωκεί / σα νέφη με σέσωκες διατοράντα. / δόδε ημίν / τάγα, Δόδελας άδην, Ζευ, ιά έφυτε / αιγοκόπους (;) Φοινικάδε καέεσω τε / διάσυρα χαμιδε / ότε επλείμεν Αιθιοπία δε / κα-qo-ja-no (;) χάνδον Καριαja / sa-ka-qo-ja-no / pi-ru-to-ne (;) ιαλά τε ιαρήϊα / ιάτορά (ε) sa-ka-qo-ja-no / τιμάειν ραϊα, άνω τε τοία / κα-ru-to-ne (;) Ρέα:

Μετάφραση στα νεοελληνικά: Ακουε Αρπυια περνά και στον Αδη κάθεται. Εμένα έσωσες τα νέφη σου διαπερνώντας / Δώσε σε μας! / χρόνο εξουσίας (ή τόπο) στον Δόδελα / (ο οποίος) αρκετά βέλη φύτεψε Ζευ! / τους θαλασσομάχους στη Φοινίκη έκαψα / (τους) κατέκοψα στη χάρι... / όταν καταπλέαμε στην Αιθιοποία / Με άπληστη επιθυμία από την Καρία /.../.../ και έπεμψα σφάγια / ιατρέ /... / να τιμά για την ανάρωση ακούω αυτά εδώ /... / Ρέα!

Τώρα η αποκρυπτογράφηση και μετάφραση του κ. Γ. Πολύμερου.

«Ιέρεια ανακτορική. / ιαθώ τε βόα / ιερά μάτια ανήγογα σά. / Ερατοία, ιαρήια τέλεια ανακτορόποι / ανήγαγα σα. / (Η) δε Πυθία μοι ειπέ τε βω, / δε μέγα ιλάσουσα θύσω αίγας δέκα, νάπη, / φυγοιόα τε ποέjα ανασταθείσα / Ολα δίδω ιατά /Μϊι δίδω άλλα τόσα. / Και έσω εμοί, επίνοσα κειτοντία, / θεραπεία. Ζάφυσα Γαία.

Μετάφραση:

Ιέρεια ανακτορική / φώναξε δυνατά για να γίνω καλά / ιερά ιμάτια έφερα δω πάνω σ' εσένα / Σεβαστή, σφάγια τέλεια, για τα ανάκτορα / έφερα εδώ πάνω για σένα / (Η) δε Πυθία μου είπε νάρθω σε σένα / κι αφού κάνω μεγάλο ιλασμί / να θυσιάσω δέκα γίδες στην κοιλάδα / και θα φύγω πεζή αφού σταθώ στα πόδια μου / Ολα σου δίνω τα νοσήλεια / και θα σου δώσω άλλα τόσα. / Και γίνε μου θαλερή Γαία / θεραπεύτρια της αρρώστιας μου:

Δύο μόνο παρατηρήσεις.
 Στην πρώτη μετάφραση ο Δίσκος μιλάει μεν ελληνικά, αλλά ασυνάρτητα με πέντε γρίφους ανεξήγητους, που αφήνουν πολλά ερωτηματικά και για τα όσα αποκρυπτογραφήθηκαν.

 Η δεύτερη, του Πολύμερου, είναι άρτια, εξηγεί και τις πέντε φράσεις που έμειναν στην πρώτη ανερμήνευτες και έχει ένα θαυμάσιο ειρμό. Οι συγκρίσεις πείθουν ότι η δεύτερη είναι πολύ καλύτερη και ορθότερη. Ο Δίσκος πραγματικά «έλυσε τη σιωπή του» και μιλάει ελληνικά της ομηρικής εποχής. Χρειάζεται όμως η επίσημη αναγνώριση. Η ιστορία περιμένει τις αλλαγές της. Πόσο ακόμα θα περιμένει;

Λιάνα Κανέλλη: Για τις Σφίγγες ρε ......γαμώτο!!!!!!!!

Αχ, αυτές οι Σφίγγες! Λάλησαν και λαλήσαμε. Μετά τη ναζιστικής έμπνευσης αρχαιογονοπληξία των χρυσαυγιτών που, με πολύ αίμα και καθόλου τιμή, ταλανίζει τη χώρα κάμποσα χρόνια τώρα, ήρθε και η Αμφίπολη σαν πανάκριβο νόμισμα να πέσει στο χρηματιστήριο της σπέκουλας που λέγεται «αμύθητα πλούτη πολιτισμικής κληρονομιάς». Τα ευρήματα της Αμφίπολης σ' ένα κράτος αστικής πολιτισμικής φρικαλεότητας, που επιβεβαιώνεται απ' τα κονδύλια του προϋπολογισμού για τον πολιτισμό, ήρθε να προστεθεί τώρα κι η φρικαλεότητα του life style και των celebrities. Μια ματιά στις γνώμες στο διαδίκτυο περί Σφιγγών και Αμφιπόλεως αποδεικνύει μια γενικευμένη βαρβαρότητα της άγνοιας που προέρχεται απευθείας από την έλλειψη ουσιαστικής λαϊκής Παιδείας και μια αντίληψη περί ωραίου και πολιτισμού τόσο του συρμού που προσομοιάζει με τη σύγκριση Μυκόνου και Ιμπιζας.

Συνωμοσιολόγοι, αρχαιολόγοι, νομισματολόγοι κονταροχτυπιούνται εκόντες άκοντες σ' ένα αδιόρατο κι όμως κραυγαλέο στοιχηματισμό. Η μαντεψιά! Ποιος θα βρει πρώτος πότε, πώς, πού και γιατί, «τι είναι τούτο το πράμα» και κυρίως πώς θα το εξαργυρώσει. Μην είναι η κυβέρνηση; Μην είναι η αντιπολίτευση; Μην είναι το σωματείο των σουβλατζήδων και καντινών στα πέριξ του τύμβου Καστά; Πάω κι εγώ με τη σειρά μου στοίχημα ότι στα ευρύτερα πέριξ, όπως συνέβαινε δεκαετίες τώρα (απ' το '54 λένε πως ο αείμνηστος Λαζαρίδης είχε εντοπίσει την περιοχή), τις νύχτες σκάβουνε και το πρωί εκτιμούν την αξία των χωραφιών, των μποστανιών και των βοσκοτόπων σε ακτίνες τόσες όσες και το άστρος της Βεργίνας... Αστικόν κράτος! Θα πλουτίσουμε από την Αμφίπολη όσο κι απ' τα πετρέλαια! Το παραμύθι για το πόπολο πουλιέται και δυστυχώς αγοράζεται σ' ένα άηθες εμπόριο ελπίδας, σε καιρό κρίσης, από την τάξη που κατέχει τα μέσα κάθε παραγωγής με όρους πια κυριολεκτικά μεσαιωνικούς. Σε λίγο θα βγει και κανάς σοσιαλδημοκράτης μεγαλοαστός και θα προτείνει, σε μια περιοχή που φλέγεται από την Ουκρανία και τη Συρία ως την Τυνησία, να κηρυχθεί η Αμφίπολη «αποπυρηνικοποιημένη ζώνη» και «κέντρο ειρήνης και γυναικείου αγροτοτουρισμού» στον απόηχο της φριχτής αισθητικής πασοκίλας που ήθελε ως απάντηση στον πόλεμο τον περιβόητο «μη πόλεμο».

Το τεράστιας σημασίας εύρημα της Αμφίπολης, αξίας πολιτιστικής, επιστημονικής, αρχαιολογικής, ιστορικής και κυρίως εκπαιδευτικής, καταδεικνύει μια οδυνηρή πραγματικότητα: Εχουμε χάσει διεθνώς και ιθαγενώς οι σύγχρονες κοινωνίες την ικανότητα αντίληψης και εκτίμησης του ωραίου και του σημαντικού. Κι αυτό και πονάει, και κοστίζει. Σ' έναν κόσμο που δεν μπορεί να συνδέσει το αρχαίο με το σύγχρονο επί κοινή ωφελεία, η Αμφίπολη παίρνει σιγά - σιγά τη μορφή της ουράς χειραγωγημένων υστερικών καταναλωτών που στήνονται σε καραούλι με υπνόσακο για να πάρουν το μόλις κυκλοφορήσαν έξυπνο τηλέφωνο.

Οταν η Βούλα Πατουλίδου το 1992 στη Βαρκελώνη αναφωνούσε «για την Ελλάδα ρε γαμώτο...», βλέποντας το μετάλλιό της να μετατρέπεται από αργυρό σε χρυσό, άνοιξαν συζητήσεις για την «κακιά λέξη» στη φυσική της αυθόρμητη αντίδραση και τη στιγμιαία συμπόρευση προσπάθειας και τύχης. Με σφοδρότητα αλλά όχι χυδαιότητα. Μ' εκείνη την αίσθηση ότι «ο καλός Θεός της Ελλάδας» δεν είναι ούτε μεθυσμένος ούτε λαμόγιο και δεν μπορεί να σου προσφέρει και τίποτα χωρίς εκείνο το... συν Αθηνά και χείρα κίνει. Τώρα που μια άλλη γυναίκα, σ' έναν άλλο στίβο, αναφωνεί «ο Χαρδούβελης να πάει να γ...» δεν γίνεται καμιά συζήτηση, γιατί η πολιτική έχει προσωποποιηθεί, ώστε να μπορεί η αισθητική επιλογή της εκτόνωσης να χρησιμοποιείται ως άλλοθι και νομιμοποίηση της χειραγώγησης των μαζών. Δε θα περάσει πολύς καιρός, θυμηθείτε με, που η αρχαιολόγος κ. Περιστέρη θα συγκρίνεται οικονομικά με τον συνονόματό της μεγαλοεργολάβο κύριο Περιστέρη από αφρισμένα δημόσια στόματα καθιερωμένου πλέον λαϊκισμού. Οι Σφίγγες λάλησαν και στο πόπολο θα μείνει ενδεχομένως ο κίνδυνος να θεωρεί λογικό το αριστερούτσικο επιχείρημα της εκσυγχρονισμένης ευρωαριστεράς ότι ο πολιτισμός μπορεί να προωθηθεί άμα τα πάρεις απ' τον κ. Περιστέρη και τα δώσεις στην κ. Περιστέρη. Τα έργα εντός, πέριξ κι επί τ' αυτά της... Αμφίπολης, που ήδη χαρακτηρίζεται το... «χρηματιστήριο του 500 π.Χ.». Με τέτοιους χρησμούς άντε να πορευτούμε. Γιατί από πλευράς πολιτισμού, από την ώρα που μπαίνει ως κέρδος στο χρηματιστήριο, δεν απομένει παρά εκτός απ' το «γαμώτο» να εξοικειωθούμε και με το «απέσβετο και λάλον ύδωρ»....