Η θέση της Ελληνικής Σοσιαλδημοκρατίας για τον πόλεμο
Με τη νέα στρατιωτική επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν και την κλιμάκωση του ιμπεριαλιστικού πολέμου, στον οποίο εμπλέκονται σήμερα δεκάδες χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης, μεταξύ αυτών και η Ελλάδα, ξεκίνησε και μια εκ νέου κλιμάκωση της αστικής προπαγάνδας για να εγκλωβίσουν εργατικές - λαϊκές συνειδήσεις στη στήριξη των πολεμικών σχεδιασμών του κεφαλαίου.
Εκτός από την κυβερνητική προπαγάνδα που σήκωσε μεγάλο μέρος αυτής της προσπάθειας για λογαριασμό του συστήματος, βασικό ρόλο στη στήριξη των σχεδίων της αστικής τάξης της χώρας για την πολεμική εμπλοκή έπαιξαν οι διάφορες δυνάμεις της σοσιαλδημοκρατίας, παρά τις επιμέρους φραστικές διαφοροποιήσεις μεταξύ τους και με την κυβέρνηση.
Το ΠΑΣΟΚ, ο ΣΥΡΙΖΑ και ο Αλ. Τσίπρας με το υπό ίδρυση κόμμα του ανέλαβαν μια πιο «συγκαλυμμένη» υποστήριξη της πολεμικής εμπλοκής, συγκαλύπτοντας την πραγματική αιτία του πολέμου, περιορίζοντας το ζήτημα μόνο «στην πολιτική Τραμπ που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο».
Διακηρύσσουν ότι η εμπλοκή της Ελλάδας ξεκίνησε δήθεν μόλις τώρα με την κυβέρνηση της ΝΔ, προσπαθώντας να σβήσουν την πορεία σταδιακής εμπλοκής εδώ και χρόνια και φυσικά ζητώντας αναβαθμισμένη στρατιωτική παρουσία της ΕΕ.
Και φυσικά με «Αγιο Δισκοπότηρο» σε όλα αυτά το πρόσταγμα του «εθνικού συμφέροντος» σε μια ενιαία προσπάθεια ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Αλ. Τσίπρα να θεωρήσει ο λαός και οι εργαζόμενοι ότι έχουν κοινό και ενιαίο συμφέρον με τους εκμεταλλευτές τους.
Νέες παγίδες εγκλωβισμού της λαϊκής δυσαρέσκειας
Ποιος φταίει για τον πόλεμο, που εξελίσσεται τώρα με επίκεντρο το Ιράν, τις χώρες της Μέσης Ανατολής και στον οποίο εμπλέκονται ήδη δεκάδες ευρωπαϊκές χώρες; Αυτό ήταν το πρώτο ερώτημα στο οποίο επιχείρησαν να θολώσουν τα νερά οι σοσιαλδημοκρατικές δυνάμεις.
Κοινή απάντηση ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και του Τσίπρα είναι ότι είναι ένας πόλεμος που προκλήθηκε αποκλειστικά από την «αναθεωρητική στάση» των «ισχυρών», που με τις παράνομες ενέργειές τους μας οδηγούν σε μια «ζούγκλα» που «καταλύονται οι κανόνες του διεθνούς δικαίου».
Αφήνουν δηλαδή στο απυρόβλητο τον πραγματικό αντίπαλο, την πραγματική αιτία του πολέμου, δηλαδή τον ανταγωνισμό ΗΠΑ - Κίνας για την πρωτοκαθεδρία, τον ανταγωνισμό ΝΑΤΟ - ΕΕ και των συμμάχων τους με το υπό διαμόρφωση ευρασιατικό στρατόπεδο για τον έλεγχο πλουτοπαραγωγικών πηγών, δρόμων μεταφοράς Ενέργειας και εμπορευμάτων και σφαιρών επιρροής.
Και την ίδια στιγμή συμβάλλουν στην προσπάθεια εγκλωβισμού του κινήματος στην ενδοαστική διαπάλη εντός ΗΠΑ και ΕΕ για το πώς θα συνεχιστεί και θα κλιμακωθεί ο πόλεμος, με πιο χαρακτηριστικές τοποθετήσεις στελεχών του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, που κινήθηκαν στο πλαίσιο ότι πριν με τους Δημοκρατικούς υπήρχε τάχα μια «πιο ήπια πολιτική» και ότι τώρα ο πόλεμος κλιμακώθηκε λόγω του Τραμπ. Ηθελημένα αποσιωπούν τις δεκάδες επεμβάσεις των ΗΠΑ με την προεδρία των Δημοκρατικών, με εμβληματικό τον βομβαρδισμό της Γιουγκοσλαβίας και φυσικά τη συνέχιση πολέμων όπως στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, σύμφωνα με τα εκάστοτε στρατηγικά συμφέροντα της αστικής τάξης των ΗΠΑ.
Η προσπάθεια να ξεχαστούν οι αμαρτίες των σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων
ΠΑΣΟΚ, ΣΥΡΙΖΑ και Τσίπρας προσπαθούν την ίδια στιγμή να βαφτίσουν το ψάρι κρέας, για να αποσιωπήσουν τις δικές τους ευθύνες για την εμπλοκή της χώρας μας στον πόλεμο, για τις συμφωνίες με ΗΠΑ και Ισραήλ, στους στρατιωτικούς και ενεργειακούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ στην περιοχή, για την επέκταση των αμερικανοΝΑΤΟικών βάσεων στην Ελλάδα και την αποστολή στρατιωτικού υλικού και δυνάμεων εκτός των συνόρων της Ελλάδας.
Ετσι με θράσος υπεραμύνθηκαν της πολιτικής τους και των κατορθωμάτων τους ως κυβερνήσεις, στη λογική ότι «άλλο τότε, άλλο τώρα», όπως χαρακτηριστικά είπε ο Ν. Ανδρουλάκης για το ΠΑΣΟΚ ότι «άλλο η στρατηγική σχέση με το Ισραήλ που εγκαινίασε το ΠΑΣΟΚ, άλλο η στήριξη παράνομων στρατιωτικών ενεργειών που τώρα στηρίζει η κυβέρνηση Μητσοτάκη» και συνέχισε πως «στηρίξαμε το νόμιμο δικαίωμα αυτοάμυνας του Ισραήλ, αλλά όταν αυτό το νόμιμο δικαίωμα έγινε γενοκτονία βγήκαμε όλοι απέναντι οι Ευρωπαίοι σοσιαλιστές»1. Για το ΠΑΣΟΚ η «στρατηγική σχέση» με το κράτος - δολοφόνο Ισραήλ είναι αδιαπραγμάτευτη και ζητά οι επιθέσεις που κάνει στα κράτη της περιοχής να είναι με τη «νόμιμη οδό» και η σφαγή του παλαιστινιακού λαού να γίνεται, αφού είναι «νόμιμο δικαίωμα αυτοάμυνας», αλλά να έχει ένα μέτρο!
Με μεγαλύτερο θράσος για τα επιτεύγματα της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ τοποθετήθηκε ο Αλ. Τσίπρας στην πρόσφατη ομιλία του στην Αλεξανδρούπολη, λέγοντας ότι «η κυβέρνησή μου δούλεψε για την αναβάθμιση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων» με τον σωστό τρόπο, ώστε η Ελλάδα να μην είναι «δορυφόρος και υποτελής», ενώ τώρα η κυβέρνηση της ΝΔ δεν τολμά να πει «όχι στις ΗΠΑ και στη χρήση των στρατιωτικών μας εγκαταστάσεων, όταν οι ενέργειές τους θέτουν σε κίνδυνο τη χώρα και τα εθνικά της συμφέροντα». Μοιάζει βέβαια φαρσοκωμωδία να ακούγονται αυτά από τον Αλ. Τσίπρα του «διαβολικά καλού Τραμπ», των φωτογραφιών με τον Νετανιάχου και της ΝΑΤΟικής Συμφωνίας των Πρεσπών, που ήταν καθοριστική για τη ΝΑΤΟική ολοκλήρωση των Δυτικών Βαλκανίων και προϋπέθετε την παραχώρηση κυριαρχικών δικαιωμάτων.
Αυτή όμως δεν ήταν η βάση της εμπλοκής της Ελλάδας στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο; Η εμπλοκή της χώρας μας και η επικίνδυνη πορεία για τους εργαζόμενους και τον λαό μας δεν ξεκινά το 2026. Ηταν βήμα εμπλοκής κάθε συμφωνία για την παραμονή των βάσεων, ήταν βήμα εμπλοκής η υπογραφή της ΝΑΤΟικής Συμφωνίας των Πρεσπών, η υπογραφή συμβάσεων για τον Κάθετο Διάδρομο, η καθιέρωση του Στρατηγικού Διαλόγου με τις ΗΠΑ. Βήμα εμπλοκής ήταν και η ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων με τις ΗΠΑ, που οι περισσότερες από αυτές είχαν και καθαρά στρατιωτικό περιεχόμενο, όπως εκείνη στα ναυπηγεία της Σύρου. Βήμα εμπλοκής ήταν και η αξιοποίηση του πολιτισμού για ΝΑΤΟική προπαγάνδα που προώθησε με θέρμη ο ΣΥΡΙΖΑ ως κυβέρνηση.
Οταν η πολεμική προετοιμασία της ΕΕ βαφτίζεται «υπεύθυνη πρωταγωνιστική στάση στις εξελίξεις»
Κοινό αφήγημα όλων των δυνάμεων της σοσιαλδημοκρατίας είναι ότι η ΕΕ πρέπει να έχει «πιο ενεργό ρόλο» στις εξελίξεις, προωθώντας ταχύτερα τα μέτρα για τη στρατιωτική της αυτονομία.
Ο Τσίπρας δήλωσε χαρακτηριστικά από τις πρώτες κιόλας μέρες έναρξης του πολέμου ότι «η ΕΕ κρατά μια απαράδεκτη στάση» και ότι «οι κατά καιρούς μεγάλες διακηρύξεις περί κοινής ευρωπαϊκής άμυνας αποτελούν λόγια του αέρα». Ενώ και ο ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε ότι «η συζήτηση περί στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που είχε ανοίξει με αφορμή τη Γροιλανδία, έχει υποχωρήσει και η ηγεσία της παραμένει απούσα από το διπλωματικό πεδίο»2.
Το ΠΑΣΟΚ, δε, ζητά και τα εύσημα υπενθυμίζοντας ότι έχει πρωταγωνιστήσει στη μέχρι ώρας πορεία της ΕΕ προς κοινή στρατιωτική συγκρότηση, λέγοντας ο πρόεδρός του: «Το άρθρο 42 για την κοινή άμυνα στην Ευρώπη είναι έργο του ΠΑΣΟΚ». Ενώ στην ίδια συνέντευξή του ο Ν. Ανδρουλάκης συνέχισε λέγοντας ότι το ΠΑΣΟΚ θέλει να έχει η ΕΕ τους δικούς της κοινούς στρατιωτικούς μηχανισμούς, δηλαδή «Ευρωστρατό, κοινά εξοπλιστικά προγράμματα και κοινή στρατηγική εξαγωγής όπλων σε τρίτες χώρες».3
Ζητούν δηλαδή να προωθηθεί με ταχύτερους ρυθμούς μια πορεία τεράστιων στρατιωτικών εξοπλισμών, που ήδη ακολουθεί με γοργά βήματα η ΕΕ, με εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ από τους προϋπολογισμούς των κρατών - μελών της ΕΕ να στέλνονται σε στρατιωτικά εξοπλιστικά προγράμματα, να κατευθύνονται στην ενίσχυση της πολεμικής βιομηχανίας και γενικότερα στην πολεμική οικονομία, με πακτωλό επιδοτήσεων και ενισχύσεων στους ομίλους που προετοιμάζονται να κερδοφορήσουν από την ανοικοδόμηση της φρίκης του πολέμου. Και αυτή η πορεία πολεμικής προετοιμασίας της ΕΕ, που ήδη είναι σε εξέλιξη, έρχεται μαζί με μέτρα έντασης της εκμετάλλευσης στους χώρους δουλειάς, με την ακρίβεια σε Ενέργεια, τρόφιμα και στα είδη πλατιάς λαϊκής κατανάλωσης.
Η γενικότερη συζήτηση για τη «στρατηγική αυτονομία της ΕΕ» αποτελεί βασική κατεύθυνση του ευρωπαϊκού κεφαλαίου, στην προσπάθειά του να τοποθετηθεί με καλύτερους όρους στον σημερινό σκληρό διεθνή ανταγωνισμό και το ρευστό διεθνές περιβάλλον.
Οι στρατηγικές στοχεύσεις του κεφαλαίου βαφτίζονται «ενιαίο συμφέρον του Ελληνισμού»
Ο βασικότερος όμως πυλώνας των τοποθετήσεων των διάφορων δυνάμεων της σοσιαλδημοκρατίας ήταν η συστράτευσή τους και με την κυβέρνηση της ΝΔ στο κυρίαρχο αφήγημα της αστικής τάξης της Ελλάδας, ότι στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο που καθημερινά κλιμακώνουμε, έχουμε καθήκον να υπερασπιστούμε «τα ενιαία συμφέροντα του Ελληνισμού».
Το ΠΑΣΟΚ δήλωσε εξαρχής ότι «είναι στρατηγική επιλογή η ενότητα του Ελληνισμού»4 και ότι η στρατιωτική παρουσία εκτός συνόρων αφορά την «προστασία του Ελληνισμού». Ο ΣΥΡΙΖΑ στην απόφαση της ΠΓ δήλωνε ότι είναι «αυτονόητη η αποστολή φρεγατών και αεροσκαφών για την προστασία της Κυπριακής Δημοκρατίας», συγκαλύπτοντας τον πραγματικό λόγο για τον οποίο γίνεται. Ενώ και ο Αλ. Τσίπρας μίλησε για την υπεράσπιση των ενιαίων εθνικών συμφερόντων και διακήρυξε σχέδιο για την προώθηση αυτού του καθήκοντος ως μια «εθνική πυξίδα».
Στην πραγματικότητα, αυτό που σύσσωμο το αστικό σύστημα προσπαθεί να συσκοτίσει είναι ότι δεν υπάρχει ένα ενιαίο εθνικό συμφέρον. Θέλουν να αποκρύψουν ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν δύο πατρίδες. Η πατρίδα του κεφαλαίου, των εκμεταλλευτών, η πατρίδα της εξουσίας των μονοπωλίων που με άξονα την ανάπτυξη της κερδοφορίας τους, την προώθηση των στρατηγικών ζωτικών συμφερόντων τους, τσακίζουν εργατικά - λαϊκά δικαιώματα, συμμετέχουν ενεργά στους οικονομικούς, ενεργειακούς, στρατιωτικούς και πολεμικούς σχεδιασμούς του ΝΑΤΟ. Η πατρίδα των ενεργειακών ομίλων που βγάζουν κέρδη από την ενεργειακή ακρίβεια και τα σχέδια αγωγών για τα οποία ματώνουν οι λαοί. Η πατρίδα των βιομήχανων με τα εργατικά ατυχήματα και την εντατικοποίηση της δουλειάς. Η πατρίδα των εφοπλιστών με τα αμύθητα κέρδη και τις φοροαπαλλαγές, που βάζουν τους ναυτεργάτες στον κυκλώνα του πολέμου στον Περσικό Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα.
Αυτή είναι η πατρίδα της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης, που μας εμπλέκει ολοένα και πιο βαθιά στον πόλεμο. Που στέλνει πυραύλους σε Σ. Αραβία και Βουλγαρία. Που στέλνει φρεγάτες και μαχητικά αεροσκάφη στην Κύπρο δήθεν για την προστασία του κυπριακού λαού, ενώ στην πραγματικότητα αφορούν την εμπλοκή στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο και την προστασία των βρετανικών και αμερικάνικων βάσεων στην περιοχή. Γι' αυτό και οι δυνάμεις του ΚΚΕ είναι στην πρώτη γραμμή του αγώνα για να μη φύγει κανένας φαντάρος εκτός συνόρων, να μη σταλεί οπλισμός και στρατιωτικό προσωπικό πουθενά, να επιστρέψουν οι φρεγάτες και τα πολεμικά αεροσκάφη που στάλθηκαν στην Κύπρο, να κλείσουν οι βάσεις.
Η μεγάλη συζήτηση που πρέπει να ανοίξει είναι για την πατρίδα που έχουμε ανάγκη σήμερα. Οτι δηλαδή οι εργαζόμενοι, οι αυτοαπασχολούμενοι, οι βιοπαλαιστές αγρότες έχουμε αντίθετα συμφέροντα με τους μονοπωλιακούς ομίλους, με τους εφοπλιστές, το τουριστικό κεφάλαιο, τους βιομήχανους και τους μετόχους των τραπεζών. Να πλατύνει η συζήτηση για την πατρίδα που έχουμε ανάγκη, απαλλαγμένη από τις κρίσεις, τη φτώχεια, την ακρίβεια και τη φρίκη του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Την πατρίδα που την εξουσία έχουν οι εργαζόμενοι. Να φτάσει δηλαδή σε περισσότερους η συζήτηση για τον σοσιαλισμό ως τη μοναδική απάντηση στον 21ο αιώνα.
Να πολλαπλασιαστεί έτσι ο προβληματισμός σήμερα στους χώρους δουλειάς, στις γειτονιές, στα πανεπιστήμια και στα σχολεία για το τι πρέπει να κάνουμε, για το πώς πρέπει να οργανωθεί ο αγώνας ενάντια στη φρίκη του ιμπεριαλιστικού πολέμου.
Να δυναμώσει η πεποίθηση ότι ο λαός, σε συμπόρευση με το ΚΚΕ, μπορεί να σηκώσει τη σημαία της αντεπίθεσης, της μαχητικής υπεράσπισης των συμφερόντων του και να βάλει πλώρη για έναν αγώνα μέχρι τέλους, μέχρι την οριστική απαλλαγή από το σύστημα της φτώχειας, των πολέμων και της εκμετάλλευσης.
Σημειώσεις:
1. Συνέντευξη στην Ράνια Τζίμα, in.gr, 9 Μάρτη 2026
2. Απόφαση της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ - ΠΣ την Τετάρτη 11 Μαρτίου 2026
3. Συνέντευξη στην Ράνια Τζίμα, in.gr, 9 Μάρτη 2026
4. Δήλωση Ν. Ανδρουλάκη στην εφημερίδα «Παραπολιτικά», 7 Μάρτη 2026
Του Λουκά ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΥ*
*Ο Λ. Αναστασόπουλος είναι μέλος της ΚΕ του ΚΚΕ, επικεφαλής της Ιδεολογικής Επιτροπής της ΚΕ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου