ΑΥΓΗ: Ο Μάρξ έπεσε έξω!!!!

Καρλ Μαρξ - Φρίντριχ Ένγκελς: Συζητώντας με εργάτες (Εργο του A. Venetsian, 1961)

Ο κατήφορος όμως δεν έχει πάτο. Η εφημερίδα του ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί παραπέρα να ειρωνευτεί τον θεμελιωτή της επαναστατικής κοσμοθεωρίας, γράφοντας ότι «έπεσε έξω στην πρόβλεψή του για το τέλος του καπιταλισμού, το οποίο περίμενε όσο ακόμα ζούσε», ότι «υποτίμησε την ικανότητα του καπιταλισμού να μεταλλαχθεί για να αντέξει στην πίεση του ανταγωνισμού». 

Τι να πρωτοπεί κανείς για την κατάντια των πολιτικά αγράμματων, εμφανιζόμενων ως μαρξιστών! Καταρχάς, ο ίδιος ο Μαρξ ποτέ δεν εμφανίστηκε ως μελλοντολόγος, ως τελάλης μιας επί των θυρών ανατροπής του παγκόσμιου καπιταλισμού. Σε συνθήκες προμονοπωλιακού καπιταλισμού μελέτησε τις αντιφάσεις στην καπιταλιστική οικονομία που οδηγούσαν σε επαναλαμβανόμενα αδιέξοδα (πρώτα και κύρια σε οικονομικές κρίσεις και στην τάση πτώσης του ποσοστού κέρδους) και διαμόρφωναν ταυτόχρονα τον αριθμητικά διογκούμενο πολιτικό νεκροθάφτη του καπιταλισμού, το προλεταριάτο. 

Ως επαναστάτης φλεγόταν από το όραμα της κομμουνιστικής κοινωνίας και επιζητούσε φυσικά να το κάνει πράξη μια ώρα αρχύτερα. Για τον Μαρξ, όμως, η ιστορική νομοτέλεια της ανατροπής του καπιταλισμού δεν ήταν μια ευθύγραμμη πορεία αυτόματης κατάρρευσης του συστήματος ούτε βέβαια του σταδιακού μετασχηματισμού του. Προϋπέθετε τη μεθοδική, συλλογική, σχεδιασμένη δράση ενός επαναστατικού φορέα, του κόμματος της εργατικής τάξης, για το οποίο τόσο αγωνίστηκε ο μεγάλος διανοητής. Προϋπέθετε και την ασίγαστη πάλη ενάντια σε έναν πολύ ισχυρό αντίπαλο, την αστική τάξη και την ιδεολογία της, ενάντια και στην αντανάκλαση αυτής της ιδεολογίας στις γραμμές της εργατικής τάξης, τον οπορτουνισμό.

Αντίθετα με τις ειρωνείες της «Αυγής», «Το Κεφάλαιο» του Μαρξ συνιστά την πιο συγκλονιστική αποκάλυψη της ικανότητας του καπιταλισμού να «μεταλλάσσεται», ωθούμενος από τον ανταγωνισμό των κεφαλαιοκρατών. Ο Μαρξ, παρόλο που με μεγαλοφυία διέβλεψε τις τάσεις εξέλιξης του καπιταλισμού, δεν μπορούσε φυσικά να προβλέψει τις συγκεκριμένες ανάσες ζωής που θα έπαιρνε το εκμεταλλευτικό σύστημα από τον πολύ πιο ενεργητικό ρόλο του αστικού κράτους στην εξυπηρέτηση των συμφερόντων των μονοπωλιακών ομίλων, από τη διεξαγωγή των παγκόσμιων ιμπεριαλιστικών πολέμων και από την κολοσσιαίων διαστάσεων προδοσία της εργατικής τάξης από τους σοσιαλδημοκράτες, τους προδρόμους του ΣΥΡΙΖΑ. Γι' αυτό σήμερα μια επαναστατική πολιτική οφείλει, θεμελιωμένη στις πρωτοπόρες επεξεργασίες του Μαρξ, να βασίζεται εξίσου στην ανάπτυξη της θεωρίας του Μαρξισμού από τον Λένιν στις συνθήκες του μονοπωλιακού καπιταλισμού, στην πείρα από την πάλη της εργατικής εξουσίας για την οικοδόμηση των νέων σχέσεων παραγωγής και την υπερνίκηση του ταξικού αντίπαλου, εσωτερικού και εξωτερικού. Η τεχνητή αποκοπή του Μαρξ από τον Λένιν, χαρακτηριστικό γνώρισμα του οπορτουνισμού εδώ και δεκαετίες, διασπά την αναγκαία συνοχή της κοσμοθεωρίας του Μαρξισμού - Λενινισμού, καταντά επί της ουσίας την οικονομική και πολιτική θεωρία του Μαρξ ένα άκακο, βολικό για την αστική τάξη, εικόνισμα.

                        Το πραγματικό καθήκον της εργατικής τάξης

Η λύση για την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα σήμερα δεν βρίσκεται στις συνταγές κάποιων αστών μελετητών που η «Αυγή» μάς τους παρουσιάζει ως συνεχιστές του Μαρξ (Πικετί, Στρέεκ) και που αναπολούν παλιές (σοσιαλδημοκρατικές) «συμμαχίες αναδιανομής» ή έναν μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στον καπιταλισμό που έχει δήθεν «υπερβεί το κράτος». Περσινά ξινά σταφύλια της αστικής κεϊνσιανής διαχείρισης! Το σημερινό επίπεδο διεθνοποίησης του καπιταλισμού, η υποχώρηση της επιχειρηματικής δραστηριότητας του αστικού κράτους και η ραγδαία μείωση των κοινωνικών του υπηρεσιών (του λεγόμενου «κράτους πρόνοιας») δεν αποτελούν αυθαίρετες επιλογές μιας κάποιας νεοφιλελεύθερης εμμονικής πολιτικής, που θα μπορούσαν να ανατραπούν με μια αλλαγή του κυβερνητικού διαχειριστή. Συνιστούν αδήριτη σημερινή αναγκαιότητα για το μονοπωλιακό κεφάλαιο, προϋπόθεση για να γίνει φθηνότερη η εργατική δύναμη, για την εξασφάλιση ικανών όρων κερδοφορίας σε συνθήκες υπερσυσσώρευσής του. Γι' αυτό και το βασικό πλέγμα των εφαρμοζόμενων πολιτικών παραμένει αδιατάραχτο ανεξάρτητα από τον κυβερνητικό διαχειριστή: Συντηρητικό, παραδοσιακό σοσιαλδημοκρατικό, «αριστερό» σοσιαλδημοκρατικό νέας κοπής, ακροδεξιό - εθνικιστικό.

Από το άρθρο του

Βασίλη ΟΨΙΜΟΥ* στο ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΗ

* Ο Β. Οψιμος είναι μέλος του Τμήματος Οικονομίας της ΚΕ του ΚΚΕ

Διαβάστε όλο το άρθρο 

Σχέδιο "Β" ( Για να μην πάτε στο Κ.Κ.Ε. )

Από την αμέμπτου καθεστωτισμού και αστικής ραδιουργίας εφημερίδα Βήμα. Διαβάστε ψυχαναλυτικά: αυτό που απουσιάζει από το πεδίο πολιτικής αναφοράς --αυτό που δεν αναφέρεται ούτε ως καθεστώς, ούτε ως ανεπαρκής εναλλακτική, ούτε ως κίνδυνος-- είναι και αυτό το οποίο πραγματικά αφορά ως "ανάχωμα" το σχέδιο "Β", το σύμπτωμα το οποίο πρέπει να "θεραπευτεί." Φυσικά, θα προσέξετε ότι το σχέδιο "Β"  είναι βασικά... το σχέδιο "Α" (Καζάκης, πρώην τάσεις ΚΟΕ, προεκλογικές κορώνες ΣΥΡΙΖΑ, Γλέζος-Θεοδωράκης, κλπ κλπ), δηλαδή άλλο ένα σχέδιο στην σειρά του θεάτρου σκιών "η αστική τάξη επαναστάτρια", όπου κάθε παράσταση εκφυλίζεται σε ένα περίπου τρίμηνο και χρειάζεται αντικατάσταση από την επόμενη.
LR
---

Μόνη επιλογή ο δεύτερος δρόμος

Πρώτο, αφού ευχαριστήσω για τη φιλοξενία, να πω ότι καλύτερα ίσως το ερώτημα, αντί «υπάρχει άλλος δρόμος;» να ήταν «υπάρχει δρόμος;». Γιατί τώρα δεν είμαστε σε δρόμο. Οπως στις ταινίες του Χίτσκοκ είμαστε σε γκρεμό. Εκεί μας έχουν οδηγήσει ΝΔ, ΠαΣοΚ και ΔΗΜΑΡ. Δεν χρειάζεται ανάλυση. Το βιώνει με τον πιο βαρύ τρόπο η κοινωνία μας. Δεύτερο, η εναλλακτική λύση που προτείνεται μέσα στο κοινοβουλευτικό σύστημα από την αξιωματική αντιπολίτευση, τον ΣΥΡΙΖΑ-ΕΚΜ, δηλαδή να μείνουμε στο ευρώ αλλά να φύγουμε από το μνημόνιο, είναι «δρόμος που δεν μπορεί να υπάρξει». Αυτό το διαπιστώνουμε γιατί όροι μνημονιακού τύπου τίθενται παντού: στην Κύπρο, στην Ισπανία, στη στήριξη των τραπεζών, στην αγορά ομολόγων από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα, στις χρηματοδοτήσεις από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας. «Μνημόνιο» και «ευρωζώνη» θα αναφέρονται ως συνώνυμες λέξεις σε μια ανανεωμένη έκδοση του λεξικού Μπαμπινιώτη. Για τον απλούστατο λόγο ότι το περιεχόμενο των μνημονίων που αποφασίζονταν σε επίπεδο χώρας-μέλους χωριστά θεσμοποιείται πια ως γενική ρύθμιση σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ενωσης, όπως επιβεβαιώνουν και οι προτάσεις της Γερμανίας για τον υπερεπίτροπο. Η «ευρωζώνη» είναι θεσμικό μνημόνιο και δεν μπορείς να φύγεις από το ένα χωρίς να φύγεις και από το άλλο. «Μετά είκοσι έτη» μπορεί να μην είναι έτσι, αλλά τότε η νεολαία θα έχει σαπίσει κι εμείς θα κοιτάμε τα πράγματα από ψηλά.

Τρίτο, πραγματικά «υπάρχει δρόμος», αλλά μπορεί να είναι καταστροφικός για τη χώρα, όπως ο δρόμος της εκτροπής - κάτι πολύ συνηθισμένο στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας, αλλά πολύ ασυνήθιστο τις τελευταίες δεκαετίες. Παρακολουθούμε με ποιον τρόπο η κρίση επεκτείνεται από τα δημόσια οικονομικά στην πραγματική οικονομία, από εκεί στην κοινωνία, από εκεί στη λαϊκή ψυχολογία, από εκεί στις ιδέες, από εκεί στην πολιτική. Ο εξευτελισμός των ανθρώπων, η φτώχεια, η βία, η εγκληματικότητα, ο ναζισμός. Το δημόσιο πλαίσιο έχει απαξιωθεί και καταρρέει. Από τον καθένα απελευθερώνονται τυφλές, ανεπεξέργαστες, σκοτεινές δυνάμεις. Ολα αυτά αποτελούν το ευνοϊκότερο περιβάλλον για εκτροπή - είτε συγκαλυμμένη από κατεστημένες πολιτικές δυνάμεις, είτε ακροδεξιού τύπου, είτε στρατιωτικού τύπου με πρόσχημα την προστασία από τα δύο άκρα. Το χωράφι είναι έτοιμο, τα βρωμόδεντρα αρχίζουν να απλώνονται. Εκτός εάν…

Τέταρτο, εκτός εάν όντως «υπάρχει δρόμος», όπως προφανώς τον υπονοείτε κι εσείς στο ερώτημά σας, που θα αναγεννήσει την αισιοδοξία, θα φέρει την αξιοπρέπεια με βιοτικούς και ηθικούς όρους. Είμαι πεισμένος ότι υπάρχει. Ο μόνος δρόμος είναι ο δεύτερος δρόμος, το «Σχέδιο Β». Είναι δηλαδή η δέσμη προωθημένων ριζοσπαστικών μετασχηματισμών με αφετηρία την αποχώρηση από το ευρώ: παύση πληρωμών, εθνικοποίηση τραπεζών, δημοκρατικός σχεδιασμός, κοινωνικός έλεγχος, ρευστότητα, επιθετική πολιτική στην απασχόληση. Κάτω όμως από τρεις αυστηρούς όρους.

Πρώτο, ότι η πλειοψηφία του λαού πιστεύει σε αυτή τη λύση, παίρνει μέρος σε μια δύσκολη αλλά όμορφη και με πνοή συλλογική μάχη. Αυτό ίσως είναι που επιδιώκει το πολιτικό σύστημα να αποτρέψει με κάθε τρόπο και γι' αυτό συνεχώς ακούμε από κυβέρνηση και αντιπολίτευση ότι «η έξοδος από το ευρώ είναι καταστροφή». Κι έχουμε φτάσει στο σημείο η Ελλάδα, που την αφορά άμεσα, να είναι η μόνη χώρα στην ευρωζώνη που δεν έχει καταρτίσει εναλλακτικό έστω «Σχέδιο Β» για την περίπτωση αποχώρησης της ίδιας από το ευρώ που μπορεί να προκύψει από στιγμή σε στιγμή, για δεκάδες λόγους, ακόμη και «δι' ασήμαντον αφορμήν».

Δεύτερο, να μας βρει όχι μόνο ψυχικά, αλλά και πολιτικά και επιστημονικά οργανωμένους, τεκμηριωμένους και προετοιμασμένους. Η τομή είναι τόσο μεγάλη - επαναστατικού χαρακτήρα αφού αφορά την αλλαγή στην κεντρική οικονομική, πολιτική και ιδεολογική επιλογή της άρχουσας τάξης στη μεταπολιτευτική Ελλάδα - ώστε δεν επιτρέπεται να μας βρει απροετοίμαστους. Τότε αντί για ανάταση θα έχουμε πανικό και μπορεί να φτάσουμε σε χειρότερες καταστάσεις ακόμη κι από σήμερα.

Και τρίτο, να υπάρχει έγκαιρη προσέγγιση σε φαινομενικά δύσκολες πτυχές του εγχειρήματος (γιατί τίποτε δεν είναι εύκολο σήμερα για την Ελλάδα): επάρκεια πετρελαίου, φαρμάκων, πληθωρισμός, υποτίμηση, συνάλλαγμα. Ας πάρουμε για παράδειγμα το πετρέλαιο. Ναι τους πρώτους μήνες θα μπορούσαμε να έχουμε πρόβλημα ομαλού εφοδιασμού (έχουμε όμως και σήμερα, άλλου τύπου, λόγω απαγορευτικών τιμών) αν δεν έχουμε κινηθεί στην κατεύθυνση διμερών συμφωνιών με χώρες εκτός ατλαντικού ελέγχου όπως η Ρωσία, που αναζητεί με αγωνία συνεργασίες στη Μεσόγειο μετά τις εξελίξεις στη Συρία ή όπως το Ιράν που προσπαθεί εναγώνια να κρατήσει πελατεία λόγω του ευρωαμερικανικού εμπάργκο (το οποίο το αψηφά εντελώς η Τουρκία).

Καταλήγοντας, για να «υπάρξει ο δρόμος» ο καλός κι ευλογημένος, απαιτούνται δύο ακόμη πιο πρωταρχικές «διαρθρωτικές αλλαγές». Η διαρθρωτική αλλαγή στο μυαλό μας, ώστε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε ελεύθερα έξω από τον σκοτεινό θάλαμο των Βρυξελλών. Και η διαρθρωτική αλλαγή στην καρδιά μας, ώστε να σπάσουμε το τείχος του φόβου και να βηματίσουμε θαρρετά προς το μέλλον.

Ο κ. Αλέκος Αλαβάνος είναι πρώην πρόεδρος του Συνασπισμού και της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ

Το Βήμα

ΑΝ.Lenin Reloaded