Γιώργος Μαργαρίτης: Το του Ελληνικού «τραύμα»

Η πολύ σπουδαία γερμανική εφημερίδα Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ), σε πολύ θυμωμένη ανταπόκρισή της από την Ελλάδα (5 Οκτωβρίου) εξέφρασε την αγανάκτησή της για το γεγονός ότι το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο της χώρας μας χαρακτήρισε αρχαιολογικού ενδιαφέροντος μερικές δεκάδες από τα χιλιάδες στρέμματα που έχουν πωληθεί σε «επενδυτές» για «αξιοποίηση».

Στο άρθρο, εκτός από την καταγγελία των αρχαιολόγων που αποφασίζουν έχοντας ως μόνο κριτήριο το ότι ανήκουν στον «χώρο της κρατικοδίαιτης γραφειοκρατίας» και ως εκ τούτου συνωμοτούν «για να μπλοκάρουν την επένδυση στο Ελληνικό» υπάρχουν και άλλες καχύποπτες παρατηρήσεις. Παρατηρεί δε η αγαπημένη των Γερμανών χρηματιστών εφημερίδα ότι «οι αρχαιολόγοι εξάλλου δεν ενόχλησαν κανέναν τα τελευταία 60 χρόνια, οπότε προσγειώνονταν και απογειώνονταν εκεί ασταμάτητα τα αεροπλάνα». Τώρα που βρέθηκε «επενδυτής» αποφάσισαν να δράσουν.

Φυσικά η εφημερίδα του κεφαλαίου ελάχιστα γνωρίζει για την ιστορία του αεροδρομίου του Ελληνικού. Η κατασκευή του τελευταίου ανάγεται σε μια πολύ ευτυχισμένη περίοδο των ελληνο-γερμανικών σχέσεων, τότε που ο γερμανικός στρατός είχε «απελευθερώσει» τη χώρα μας από τη βρετανική αποικιοκρατία και τους κομμουνιστές (καμία σχέση το ένα με το άλλο, απλώς οι Γερμανοί λένε…).

Εκείνο λοιπόν τον ευτυχισμένο καιρό οι Γερμανοί, στο πλαίσιο των αναπτυξιακών πρωτοβουλιών τους στην φτωχή μας χώρα αποφάσισαν να κατασκευάσουν ένα μεγάλο αεροδρόμιο στο Ελληνικό. Απαλλοτρίωσαν με άκρως αποτελεσματικό τρόπο τον χώρο –πολύ απλά η Λουφτβάφε δήλωσε ότι της ανήκει, ούτε Συμβούλια Επικρατείας, ούτε τίποτα!– και έστειλαν τους δύστυχους κατοίκους της περιοχής, αστέγους πλέον, στην επίσης ναζιστική κυβέρνηση της Ελληνικής Πολιτείας (Τσολάκογλου) για «αποζημιώσεις». Ολόκληρος οικισμός, το Ελληνικό, ισοπεδώθηκε για να γίνει το αεροδρόμιο.

Ισοπεδώθηκαν και κάτι λόφοι ολόγυρα. Το έργο ήταν μνημειώδες –όπως οι αναμενόμενες σήμερα «επενδύσεις»- και έδωσε δουλειά σε πολλές χιλιάδες ανθρώπους. Έδωσε δουλειά, όχι όμως και αμοιβές. Άλλοι από αυτούς ήταν αιχμάλωτοι, άλλοι κρατούμενοι, άλλοι «αγγαρεμένοι». Γενικώς επρόκειτο για εργάτες που ευγνωμονούσαν το αφεντικό επειδή τους αφήνει να ζουν και δεν είχαν περισσότερες απαιτήσεις από αυτό. Σε εκείνους που οι Γερμανοί πληρώνανε, η πληρωμή ήταν ένα πλήρες (περίπου) σιτηρέσιο της Βέρμαχτ. Από αυτό ας φύλαγαν κάτι για τα παιδιά τους. Η λιτότητα ήταν και είναι το σπουδαιότερο προσόν του εργαζόμενου.

Υπήρχαν ημέρες που ως και οχτώ χιλιάδες άνθρωποι εργάζονταν κάτω από μαύρες συνθήκες στο έργο –συγγνώμη στην επένδυση– των Γερμανών. Ωραίες ημέρες, αρκεί να είσαι Γερμανός ή «Έλληνας» εργολάβος.

Α, ξέχασα. Οι τότε Γερμανοί, ως σωστοί επενδυτές, παρέλειψαν να ρωτήσουν τους αρχαιολόγους. Αλλά οι καιροί αλλάξανε. Και τώρα άλλοι Γερμανοί, το ίδιο καπιταλιστές με τους τότε ναζί, αναρωτιούνται: Μα πού ήταν τόσα χρόνια οι αρχαιολόγοι;

Τώρα που το σκέφτομαι καλύτερα, διακρίνω τον κίνδυνο να βαθύνω με τις βέβηλες ετούτες σκέψεις μου το ελληνο-γερμανικό τραύμα. Και να υποβάλλω ίσως σε πρόσθετα έξοδα τη γερμανική πρεσβεία στη χώρα μας. Ένα εκατομμύριο ευρώ έχει ρίξει σε «ιστορικές έρευνες» για να θεραπευθεί αυτό το «τραύμα». Σε Έλληνες «ιστορικούς» πήγανε τα λεφτά, να ζήσουν και αυτοί. Και εμείς οι αχάριστοι, αντί να πούμε ευχαριστώ…

πηγή ΚΑΤΙΟΥΣΑ

"Ξαφνικά η Ευρώπη σε πόλεμο" του Γιώργου Μαργαρίτη*

Και ξαφνικά η Ευρώπη βρέθηκε σε πόλεμο. Σε αντίθεση με προηγούμενους πολέμους που γνώρισε η πλέον πολεμοχαρής ήπειρος στην απώτερη ή την πρόσφατη ιστορία της, τα εξωτερικά γνωρίσματα αυτού του πολέμου δεν ήσαν αυτονόητα διακριτά.

Δεν υπήρξαν ουρές σε στρατολογικά γραφεία, δεν έσπευσαν οι άνθρωποι να κάνουν προμήθειες για τις δύσκολες ημέρες που θα έρχονταν, δεν επιβλήθηκε συσκότιση στις πόλεις, δεν έσπευσαν χιλιάδες, εκατομμύρια άνθρωποι προς τα απειλούμενα σύνορα. Και όμως, μας διαβεβαίωσε σύμπασα η πολιτική ελίτ της Γαλλίας, ο κύριος Ολάντ φυσικά, ότι η χώρα τους βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση και θα παραμείνει σε αυτή ώς το τέλος του ερχόμενου Φεβρουαρίου τουλάχιστον.

Οι πρώτες μάχες του νέου αυτού πολέμου υπήρξαν καταιγιστικές. Ολόκληρη η Γαλλία «έζησε» -μέσα από τις οθόνες- την επική αναμέτρηση 800 πάνοπλων πολεμιστών της ενάντια σε δύο ή τρία παιδιά εθισμένα στην ιδέα του θανάτου: του δικού τους μαρτυρικού θανάτου πρώτιστα, εκείνου των θεωρούμενων «απίστων» ακολούθως.

Ο δικός τους εφηβικός πόλεμος, εκτός από τις «σέλφι», εμπεριέχει πάντοτε το στοιχείο της αυτοκτονίας. Εναντίον τους πάντως εκστράτευσε το άνθος του γαλλικού στρατού. Οχι φυσικά οι 7.000 επίλεκτοι των γαλλικών ειδικών δυνάμεων -και της Λεγεώνας- που είναι αφοσιωμένοι στο έργο της εκθεμελί215617ωσης κοινωνιών και ανθρώπων στην υποσαχάρια Αφρική.

Από τους εναπομείναντες εκστράτευσαν μονάδες αλεξιπτωτιστών του ναυτικού, τα τεθωρακισμένα του 12ου συντάγματος θωρακοφόρων του «ιππικού», το 40ό σύνταγμα πυροβολικού και 15 άλλες μονάδες εξίσου εκλεκτές και ετοιμοπόλεμες.

Το άνθος του γαλλικού στρατού κατευθύνθηκε στο Παρίσι όπου μαινόταν η μάχη του Σεν Ντενί... Στο μεταξύ η γαλλική αεροπορία ζήτησε και πήρε και αυτή σειρά στους βομβαρδισμούς της Ντάκα στη Συρία όπου εναλλάσσονται Ρώσοι και Αμερικανοί στο κοινό έργο της ισοπέδωσης μιας από καιρό ισοπεδωμένης πόλης.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές πνευματικές ελίτ στρατεύτηκαν -όπως σε κάθε πόλεμο αρμόζει- στην ιδεολογική κάλυψη του νέου πολέμου. Μέρος των απόψεών τους είχε την ευγενή καλοσύνη να μας μεταφέρει στην ελληνική μας γλώσσα ο ασήμαντος μεν πολιτικός, αλλά δεινός (μετα)φορέας των κυρίαρχων στις δυτικές μητροπόλεις απόψεων, κ. Ανδρέας Ανδριανόπουλος.

Σε άρθρο του στο Capital.gr που φέρει τον δυσοίωνο τίτλο «Από μια τριχιά [εννοεί προφανώς τρίχα] κρέμεται η επιβίωση της Δύσης», «συνομιλεί» με «σοφό μουσουλμάνο» στο πλαίσιο της ενασχόλησης του Ελληνα δημοσιολόγου με το Αζερμπαϊτζάν – όπου λόγω πετρελαίων και αερίων σχεδιάζονται μπίζνες.

Ο σοφός λοιπόν αυτός μουσουλμάνος αποκαλύπτει στον δυτικό συνομιλητή του την έκταση της μουσουλμανικής συνωμοσίας που εκτυλίσσεται ενάντια στη χριστιανική (ίσως και καπιταλιστική – δεν το προσδιορίζει αυτό ο κ. Ανδριανόπουλος) Ευρώπη. Η συνωμοσία αυτή μάλιστα δεν φαίνεται καθόλου μυστική, καθώς αναλύεται λεπτομερώς σε ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα βιβλία του κόσμου μας: στο Κοράνι.

Οπωσδήποτε οι σχέσεις του κ. Ανδριανόπουλου με το ιερό βιβλίο δεν φαίνεται να είναι οι καλύτερες και ως εκ τούτου ο μυθιστορηματικός συνομιλητής του -«σοφός Αζέρος»- υποπίπτει σε μύρια όσα πραγματολογικά λάθη και λογικά ολισθήματα.

Ο καπιταλισμός, στην εποχή της πτώσης του, παράγει φανατισμό και μίσος, υλικά απόλυτα ακατάλληλα για την παιδεία, τη γνώση και συνακόλουθα την προσέγγιση και την κατανόηση του διαφορετικού. Ετσι λοιπόν, η εμβληματική πορεία του Μωάμεθ από τη Μέκκα προς τη Μεδίνα το 622, η Εγίρα, που σηματοδοτεί την έναρξη του ισλαμικού θρησκευτικού χρόνου, θεωρείται από τον κ. Ανδριανόπουλο απαρχή συνωμοσίας. Την ορίζει μάλιστα με το ξενικό Al Hijra -αντί του πολύ γνωστού «Εγίρα»- ώστε ο αναγνώστης του να υποθέσει ότι κρύβεται κάτι το μυστηριώδες πίσω από τις -κατά τα άλλα γνωστές- λέξεις.

Να σημειώσουμε εδώ ότι όλες οι θρησκείες και, ιδιαίτερα, οι πλέον «πολιτικές» από αυτές, οι μονοθεϊστικές, θεμελιώνουν τον χρόνο τους πάνω σε ένα ταξίδι, σε μια «μετακίνηση». Αυτό συμβολίζει την έναρξη της πολιτικής λειτουργίας του θρησκευτικού λόγου, την έναρξη δηλαδή του προσηλυτισμού, την αρχή της δημιουργίας της κοινωνίας των πιστών, του επίγειου βασιλείου που θα έλεγαν οι χριστιανοί, εκείνου που αποτελεί πύλη εισόδου στο Βασίλειο των Ουρανών.

(AP Photo/Claude Paris)

Το να ερμηνεύεται λοιπόν η Εγίρα ως απαρχή συνωμοσίας για την άλωση εκ των έσω του δυτικού καπιταλιστικού κόσμου αυτό μόνο ένας φανατικός θα μπορούσε να το σκεφτεί. Φανατικός του οποίου οι γνώσεις φτάνουν ώς εκεί που φτάνουν τα τρέχοντα συμφέροντα του καπιταλισμού: στην ένταση της εκμετάλλευσης των ανθρώπων, στον προσδιορισμό των «κατώτερων», άρα εκμεταλλεύσιμων, στο συνακόλουθο μίσος, τον πόλεμο, τον θάνατο. Τον κ. Ανδριανόπουλο και τους ομοίους του εννοώ.

Εχουν περάσει περισσότερα από εκατό χρόνια από την εμφάνιση των Πρωτοκόλλων των Σοφών της Σιών. Επρόκειτο για έναν αχταρμά ιδεοληψιών αλιευμένων από λαϊκά μυθιστορήματα της εποχής και συναρμολογημένων άτεχνα από τη μυστική αστυνομία του τσάρου.

Επρόκειτο για ένα κακό παραμύθι που στόχευε στην καλλιέργεια μίσους για τους Εβραίους της τότε Ευρώπης και για το σοσιαλιστικό, το εργατικό κίνημα. Εκαναν λάθος όσοι το θεώρησαν τότε κακόγουστο αστείο. Το κείμενο αυτό έγινε λάβαρο μίσους και έντυσε τις τερατογενέσεις που ακολούθησαν: τον ναζισμό, τα ναζιστικά στρατόπεδα θανάτου, τους 90.000.000 νεκρούς των παγκόσμιων πολέμων, το Ολοκαύτωμα.

Τα Πρωτόκολλα ήταν ευρωπαϊκό προϊόν και το χρησιμοποίησε ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός ώς τις έσχατες συνέπειές του. Προφανώς η δική μας εποχή έχει ανάγκη από παρόμοια λάβαρα μίσους. Ο κ. Ολάντ «σε πόλεμο» δίνει τον τόνο, οι αυλοκόλακες αμαθείς σπεύδουν να ντύσουν τις πολιτικές προθέσεις με ιδεολογήματα μίσους και θανάτου.

*καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας ΑΠΘ

efsyn.gr

Γιώργος Μαργαρίτης: 10 Ιούλη 1940: Οι «απόλυτες εξουσίες» του στρατάρχη Πεταίν και η Σοσιαλιστική Διεθνής

Ο Ιούλιος θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ως ο μήνας της σοσιαλδημοκρατίας. Πραγματικά το πολιτικό αυτό κίνημα που επικάθησε ρεφορμιστικά πάνω στο δυναμικό εργατικό κίνημα των βιομηχανικών επαναστάσεων του 19ου αιώνα, πήρε, μήνα Ιούλιο πάντοτε, τις δύο σημαντικές αποφάσεις που σφράγισαν την ιστορική του πορεία και αποκάλυψαν, πέρα από την όποια αμφιβολία, τον πραγματικό χαρακτήρα του.

Η πρώτη περίσταση είναι γνωστή: τις τελευταίες ημέρες του Ιουλίου 1914, όταν οι ιμπεριαλιστικοί ανταγωνισμοί έσερναν την Ευρώπη στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο, η Σοσιαλδημοκρατία της Β' Εργατικής Διεθνούς, ισχυρή και σε πολλά κράτη κυρίαρχη κοινοβουλευτική πολιτική δύναμη, βρέθηκε μπροστά στο δίλημμα του να αποδεχθεί ή μη την ψήφιση των «κονδυλίων πολέμου», δηλαδή των ειδικών οικονομικών μέτρων που θα επέτρεπαν την χρηματοδότηση του πολέμου και άρα την πραγματοποίησή του. Ως τότε η Σοσιαλδημοκρατία παρουσιαζόταν ως ο βασικός υπέρμαχος της ειρήνης και διακήρυσσε επίμονα την πρόθεσή της να αντιταχθεί στην όποια πολεμική εμπλοκή στην ευρωπαϊκή ήπειρο. Τα λόγια της όμως αποδείχθηκαν ψεύτικα και παραπλανητικά. Με μια εντυπωσιακή μεταστροφή θέσεων και λόγων, τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα ψήφισαν ομόθυμα τα πολεμικά κονδύλια -την χρηματοδότηση του πολέμου με έκτακτα μέτρα- και στις δύο πλευρές των αντίπαλων συνασπισμών.

Πολύ λίγοι ήσαν εκείνοι που αντιτάχθηκαν στην μεταστροφή αυτή και στην απόλυτη υποταγή του σοσιαλιστικού κινήματος στις πολεμόχαρες επιταγές του μονοπωλιακού, ιμπεριαλιστικού κεφαλαίου. Ελάχιστοι αντιτάχθηκαν από αξιοπρέπεια, ο Ζαν Ζωρρές ανάμεσά τους. Άλλοι, λίγοι και αυτοί, αντιτάχθηκαν από τη σκοπιά των εργατικών συμφερόντων καθώς διέγνωσαν ότι στις νέες συνθήκες οι εργάτες της Ευρώπης εκτός από το προϊόν του μόχθου τους θα έπρεπε πλέον να καταθέτουν στα πόδια των καπιταλιστών και το αίμα τους, και τη ζωή τους. Ο Λένιν και οι Μπολσεβίκοι ήταν ανάμεσα στους δεύτερους και από αυτούς θα ξεκινούσε λίγο αργότερα η πολιτική αναγέννηση του εργατικού κινήματος: ο Κομμουνισμός.

Η δεύτερη όμως εντυπωσιακή μεταστροφή των σοσιαλδημοκρατών είναι λιγώτερο γνωστή και, στις ημέρες μας, σχεδόν ξεχασμένη. Και αυτή, όπως και η πρώτη, έγινε μέσα στο γενικώτερο πλαίσιο ενός παγκοσμίου πολέμου. Πραγματικά, στις συνθήκες ενός πολέμου οι ισχυροί του πλούτου και του αστικού πολιτικού συστήματος έχουν ανάγκη από όλες τις εφεδρείες τους -προφανώς και τις σοσιαλδημοκρατικές.

Στην Γαλλία, οι εκλογές του Απριλίου - Μαΐου 1936 είχαν δώσει την κοινοβουλευτική πλειοψηφία σε δύο πολιτικούς σχηματισμούς που αυτοορίζονταν ως «αντι-δεξιοί»: στους Ριζοσπάστες (Radicaux), που περιλάμβαναν ένα πλατύ φάσμα αστών δημοκρατών, φιλελεύθερων, μεταρρυθμιστών, και στους Σοσιαλιστές του SFIO (του Γαλλικού Τμήματος της Εργατικής Διεθνούς -της Δεύτερης δηλαδή Διεθνούς της Σοσιαλδημοκρατίας). Τα γεγονότα που προηγήθηκαν, και πιο ειδικά η απόπειρα πραξικοπήματος στο Παρίσι από την άκρα δεξιά στις 6 Φεβρουαρίου 1934, είχαν οδηγήσει σε προσέγγιση και -εν μέρει- σε συνεργασία τα «αντι-δεξιά» κόμματα: Ριζοσπάστες, Σοσιαλιστές αλλά και Κομμουνιστές. Πραγματικά, το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, με Γραμματέα τον Μωρίς Τορέζ, υιοθέτησε ανάμεσα στα 1934 και στα 1936 την πολιτική του ευρέως «Μετώπου», της κεντρικής δηλαδή πολιτικής συμμαχίας με κόμματα που -υπολογιζόταν- θα αντιτάσσονταν στην άνοδο της άκρας δεξιάς. Η πρακτική αυτή του ΚΚΓ ήταν μάλιστα το πρόπλασμα που οδήγησε όλη την Κομμουνιστική Διεθνή στην πολιτική των Ενιαίων, Λαϊκών και τελικά Εθνικών Μετώπων στα επόμενα χρόνια.

Η πολιτική αυτή συμφωνία κατέληξε στην δημιουργία, τον Μάιο του 1936,της κυβέρνησης του Λαϊκού Μετώπου στην Γαλλία, κυβέρνηση όπου κυριαρχούσαν οι Ριζοσπάστες και οι Σοσιαλιστές, και στην οποία το ΚΚΓ -χωρίς να συμμετέχει- παρείχε την στήριξή του. Πρωθυπουργός ορίστηκε ο Σοσιαλιστής Λεόν Μπλούμ.

Η ανέφελη συνεργασία κράτησε λίγο. Το Λαϊκό Μέτωπο δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες που δημιούργησαν οι εργατικές κινητοποιήσεις του Μαΐου 1936, δεν στρατεύθηκε στην υπόθεση της προάσπισης της Δημοκρατίας απέναντι στο φασιστικό στρατιωτικό πραξικόπημα στην Ισπανία τον Ιούλιο του 1936. Οι κυβερνήσεις του παρέμειναν προσηλωμένες στην βρετανική συμμαχία και αγνόησαν τις εκκλήσεις της Σοβιετικής Ένωσης για αποφασιστική συστράτευση ενάντια στον ναζισμό. Τελικά ακόμα και οι σπουδαίες κατακτήσεις της εργατικής τάξης του καλοκαιριού του 1936 -οι 40 ώρες εβδομαδιαίας εργασίας και η «άδεια μετ' αποδοχών»- επρόκειτο να ακυρωθούν σε λίγους μήνες από τους ίδιους πολιτικούς συσχετισμούς. Το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα, που είδε τις δυνάμεις του να ενισχύονται μέσα στον αρχικό ενθουσιασμό και τις προσδοκίες που καλλιέργησε η ενωτική δράση (στις εκλογές του 1936 διπλασίαζε τις ψήφους του σε σχέση με το 1932 -στα 1936 έφθασε το 1.500.000 ψήφους έναντι 2.000.000 των Σοσιαλιστών και 1.400.000 των Ριζοσπαστών), γνώρισε στη συνέχεια κλυδωνισμούς στη βάση των ταλαντεύσεων μιας πολιτικής την οποία δεν μπορούσε να ελέγξει. Τελικά, μέσα σε γενική απογοήτευση και σε διωγμούς, είδε τις δυνάμεις του να συρρικνώνονται ακριβώς την ώρα που πύκνωναν τα σύννεφα του φασισμού και του πολέμου. Σε αυτή την κρίσιμη φάση -από το 1937 ως το 1940- η εξουσία πέρασε στον Νταλαντιέ -ηγέτη των Ριζοσπαστών- που, στο όνομα των έκτακτων συνθηκών που προκαλούσε η κρίση και η προοπτική του πολέμου, πήρε σκληρά αντεργατικά μέτρα επιτρέποντας και καλλιεργώντας ταυτόχρονα τον αντικομμουνισμό και κάθε είδους αντιδραστική ιδεολογία (π.χ. ένα ξέφρενο αντισημιτισμό με πρώτο στόχο τον Λεόν Μπλουμ). Στελέχη και μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος, συνδικαλιστές και προοδευτικοί διανοούμενοι βρέθηκαν σε διωγμό, πάρα πολλοί έχασαν τις δουλειές τους και φυλακίστηκαν. Οι πρόσφυγες του ισπανικού εμφυλίου κλείστηκαν σε στρατόπεδα συγκέντρωσης με προοπτική να παραδοθούν στους Γερμανούς. Τέλος, λίγες ημέρες μετά την κήρυξη του πολέμου, τον Σεπτέμβριο του 1939, το Γαλλικό Κομμουνιστικό Κόμμα τέθηκε εκτός νόμου, οι εκλεγμένοι εκπρόσωποί του (εξήντα βουλευτές και ένας γερουσιαστής) καθαιρέθηκαν, και πολλοί από αυτούς φυλακίστηκαν ή εκτοπίστηκαν... Στις 9 Απριλίου 1940 με εισήγηση του Σοσιαλιστή (!)Σερόλ, υπουργού δικαιοσύνης, η κομμουνιστική δραστηριότητα χαρακτηρίστηκε «προδοτική πράξη η οποία δύναται να επισύρει την ποινή του θανάτου...»!

Ο δρόμος για τα χειρότερα είχε ανοίξει. Το γαλλικό κεφάλαιο και οι πολιτικοί του εκπρόσωποι, επιλέγοντας τις διώξεις των κομμουνιστών ως πρώτο και βασικό μέτρο αντιμετώπισης του... ναζισμού στον επερχόμενο πόλεμο, έδειξαν ξεκάθαρα τις επιλογές και τις προθέσεις τους. Μερικούς μήνες αργότερα, τον Μάιο του 1940, ο γαλλικός στρατός -ο ισχυρότερος της Ευρώπης όπως διαφημιζόταν- κατέρρευσε χωρίς να πολεμήσει. Και την επαύριο της ανακωχής, το πολιτικό σύστημα της Γαλλίας άρχισε να φλερτάρει ανοικτά με την ιδέα της προσχώρησης της Γαλλίας στην ναζιστική πολιτική πρόταση της Νέας Ευρώπης. Ένα μέρος των πνευματικών ελίτ της χώρας είχε ήδη σπεύσει να χαιρετίσει την «νέα ελευθερία» της Γαλλίας: «η σωτήρια ήττα», έτσι ονόμασε την συμφορά του Ιουνίου ο Σαρλ Μωρράς!

Με την δραστήρια παρέμβαση των ακροδεξιών παραγόντων, και ειδικά του Πιερ Λαβάλ, η Γαλλική Εθνοσυνέλευση συνεδρίασε τελικά στη μεγάλη αίθουσα του Καζίνο του Βισύ, όπου είχε καταφύγει διωγμένη από το Παρίσι και το Μπορντώ. Εκεί, στο όνομα της διατήρησης του Κράτους, της (κοινωνικής) Τάξης και των αξιών της «Εργασίας, της Οικογένειας και της Πατρίδας» (Travail, Famille, Patrie), τέθηκε σε ψηφοφορία ο Συνταγματικός Νόμος (Loi Constitutionelle) που παραχωρούσε «απόλυτες εξουσίες» (Pleins Pouvoirs) στον γηραιό ακροδεξιό στρατάρχη Φιλίπ Πεταίν. Στους 649 βουλευτές και γερουσιαστές παρόντες οι 569 υπερψήφισαν την πρόταση. Η Γ' Γαλλική Δημοκρατία καταργήθηκε και στη θέση της εγκαθιδρύθηκε η «Γαλλική Πολιτεία» -το κράτος του Βισύ. Το κράτος αυτό αποτέλεσε το πρόπλασμα για τα πολιτικά συστήματα της ναζιστικής Νέας Ευρώπης. Ένα σχεδόν χρόνο αργότερα, και στην Ελλάδα το πολιτικό καθεστώς της συνεργασίας με τους ναζί -η κυβέρνηση Τσολάκογλου- ονομάστηκε «Ελληνική Πολιτεία» και λειτούργησε με βάση το γαλλικό πρότυπο.

Για να επιστρέψουμε στην αφετηρία ας δούμε τη στάση των πολιτικών δυνάμεων στην κρίσιμη αυτή απόφαση. Μετά την αποβολή των Κομμουνιστών αντιπροσώπων, η Γαλλική Εθνοσυνέλευση αποτελείτο από 846 αντιπροσώπους (βουλευτές και γερουσιαστές). Από αυτούς ήσαν παρόντες στο Καζίνο του Βισύ οι 649. Από αυτούς οι 569 ψήφισαν υπέρ των «απόλυτων εξουσιών», οι 80 εναντίον. Από τους 126 παρόντες Σοσιαλιστές -της SFIO (του Γαλλικού Τμήματος της Εργατικής Διεθνούς)- οι 36 καταψήφισαν την πρόταση, οι 90 όμως την υπερψήφισαν. Στην συντριπτική τους πλειοψηφία οι έτεροι «σύμμαχοι» του Λαϊκού Μετώπου, Ριζοσπάστες της αριστεράς ή της δεξιάς, υπερψήφισαν επίσης την πρόταση. Ανάμεσα στους 80 που αντιτάχθηκαν στη δικτατορία του Πεταίν και τη συνακόλουθη στροφή προς τον ναζισμό και τον Άξονα, υπήρξαν αντίθετα και μερικοί δεξιοί ή συντηρητικοί, που για δικούς τους λόγους καταψήφισαν την πρόταση. Στην άλλη πλευρά, οι λίγοι πρώην βουλευτές του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος, που είχαν, τον Σεπτέμβριο του 1939, καταγγείλει το Γερμανο-Σοβιετικό Σύμφωνο μη επίθεσης και τον «σταλινισμό», και ως εκ τούτου είχαν διαγραφεί από το ΚΚΓ, υπερψήφισαν ομόθυμα τις «απόλυτες εξουσίες» στον στρατάρχη Πεταίν. Ο δρόμος από τον αντι-σοβιετισμό και τον «αντι-σταλινισμό» ως την Νέα Ευρώπη του Χίτλερ και του ευρωπαϊκού καπιταλισμού αποδείχθηκε εντυπωσιακά βατός και σύντομος...

Αυτό ήταν το θλιβερό τέλος των ενωτικών προσδοκιών του 1936. Αυτή ήταν η αξιοπιστία των «δημοκρατικών» δυνάμεων, με τη συνεργασία των οποίων θα αναχαιτιζόταν ο ναζισμός. Το ευρωπαϊκό κεφάλαιο, ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός, γοητεύτηκε στο σύνολό του σχεδόν από τα μεγαλεπήβολα σχέδια του ναζισμού. Τόσο το αποφασιστικό ξερρίζωμα του Κομμουνισμού, η υποταγή του εργατικού κινήματος, όσο και η αποκατάσταση της παγκόσμιας κυρίαρχης θέσης του ευρωπαϊκού κεφαλαίου και η δημιουργία μιας Νέας Ευρώπης, βρήκαν απήχηση σε όλες της πρωτεύουσες της Γηραιάς Ηπείρου. Και μπροστά στο κοινό συμφέρον οι μεγάλες κουβέντες της σοσιαλδημοκρατίας περί αριστεράς, δημοκρατίας και προόδου, αποδείχθηκαν απλά πομφόλυγες.

* O Γιώργος Μαργαρίτης είναι ιστορικός, καθηγητής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
902.gr

Γ. Μαργαρίτης: Η παραχάραξη της ιστορίας!!!!!!!!!!

«Θέλουμε την Ιστορία εργαστήριο του μέλλοντός μας»

Με μεγάλη επιτυχία έγινε την Κυριακή η εκδήλωση εκπαιδευτικών με ομιλητή τον καθηγητή του ΑΠΘ, Γιώργο Μαργαρίτη

Η παραχάραξη της Ιστορίας, τα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από αυτήν την επιχείρηση, η απάντηση του ταξικού κινήματος, ο ρόλος που καλείται να παίξει ο εκπαιδευτικός ήταν τα ζητήματα που βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης στην εκδήλωση που διοργάνωσαν το απόγευμα της Κυριακής στη Νομική οι Σύλλογοι Εκπαιδευτικών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης «Ελλη Αλεξίου»,«Ρόζα Ιμβριώτη», Π. Φαλήρου,Σαλαμίνας, «Σωκράτης»,«Γιώργος Σεφέρης» και ο Σύλλογος Εργαζομένων στην ιδιωτική εκπαίδευση ο «Βύρωνας».

Κεντρικός ομιλητής ήταν ο Γ. Μαργαρίτης, καθηγητής Σύγχρονης Ιστορίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο. «Ξεφυλλίζοντας» σχολικά βιβλία, όπου είναι φανερή η προσπάθεια παραχάραξης της Ιστορίας, αθώωσης των εκμεταλλευτών, συκοφάντησης των αγώνων, αναφέρθηκε ιδιαίτερα στο χώρο της εκπαίδευσης. Οπως σημείωσε, «από τα μαθήματα που διδάσκονται στο σχολείο, η Ιστορία είναι ίσως το πιο καίρια πολιτικό - πολιτικό όχι με την επιφανειακή σημασία που συνήθως αποδίδουμε στον όρο - μικροκομματικό δηλαδή - αλλά ουσιαστικά και βαθιά - αυτό που μας επιτρέπει να δούμε πίσω από τις βιτρίνες. Από τα ίδια τα πράγματα στο μάθημα αυτό θίγονται θέματα, προκύπτουν ερωτήματα που μας απασχολούν όλους μας ιδιαίτερα σε εποχές ταραγμένες όπου αναζητούμε σταθερά σημεία αναφοράς και εφόδια για να ερμηνεύσουμε αυτό που σε εμάς τους ίδιους συμβαίνει: στην κοινωνία μας, στον κόσμο όπου ζούμε, στην πολιτική με άλλα λόγια».

Πολλοί εκπαιδευτικοί παρακολούθησαν με ενδιαφέρον την εκδήλωση

«Επειδή ζούμε σε καιρούς κρίσης του καπιταλισμού, εποχές όπου οξύνεται η εκμετάλλευση του μόχθου των ανθρώπων και η με ιμπεριαλιστικούς όρους λεηλασία λαών και κρατών γι' αυτό και η ιστορία, στην επιστημονική της υπόσταση αλλά και η ιστορία ως μάθημα στην εκπαίδευση των νέων γενεών δέχεται αμείλικτη επίθεση. Πρέπει να στρεβλωθεί, πρέπει να αποδυναμωθεί, πρέπει να πάψει να μιλά για οτιδήποτε απασχολεί και ενδιαφέρει τους ανθρώπους. Αντίθετα, πρέπει να ξεγελά, να διηγείται τον κόσμο όπως οι σημερινοί εκμεταλλευτές το επιθυμούν. Κατ' εικόνα και ομοίωση της δικής τους άδικης οργάνωσης του κόσμου», είπε μεταξύ άλλων ο ομιλητής.

Οπως τόνισε, «εμείς επιθυμούμε την Ιστορία να είναι εργαστήριο του μέλλοντός μας. Αρνούμαστε το σημερινό εκπαιδευτικό σύστημα που στοχεύει στην πολιτική τύφλωση των ανθρώπων. Καθήκον μας είναι η αναίρεση όλων αυτών των ιδιοτήτων που προσέδωσε στην ιστορική παιδεία ο καπιταλισμός στη φάση του ιμπεριαλισμού, των μονοπωλίων και της καταστροφικής για τον κόσμο ολόκληρο παρακμής του».

Πλούσια ήταν η συζήτηση που ακολούθησε καθώς οι εκπαιδευτικοί είχαν την ευκαιρία να θέσουν ερωτήματα, ενώ μέσα από τις τοποθετήσεις τους τόνισαν την ανάγκη ο εκπαιδευτικός, με κάθε ευκαιρία, να φωτίζει την πραγματική ιστορία, τις μεγάλες στιγμές της λαϊκής αντίστασης. Για να πιστέψουν τα παιδιά ότι έχουν τη δύναμη να ανατρέπουν, να αλλάζουν τα πράγματα, όπως έκανε πολλές φορές, κάτω από πολύ δύσκολες συνθήκες, ο λαός στο παρελθόν.

 "Ρ" 13112012